ISO 9001, herziening 2026

Overzicht van nieuwe eisen en wijzigingen

De herziening van ISO 9001 is afgerond. Op 16 september 2026 heeft de Technische Commissie ISO/TC 176/SC 2 de definitieve versie van de internationale norm voor kwaliteitsmanagement in het Engels gepubliceerd. Voor gecertificeerde organisaties is dit het moment om zich voor te bereiden op de overgang naar de nieuwe norm.

DQS ondersteunt organisaties met een schat aan ervaring: sinds 1985, het jaar waarin de eerste ontwerpen van de ISO 9000-normenreeks werden ontwikkeld, hebben wij actief bijgedragen aan de vormgeving van de toekomst van ’s werelds belangrijkste norm voor kwaliteitsmanagement.

Op deze pagina vindt u actuele informatie, beknopte achtergrondinformatie en praktische hulpmiddelen.

 

ISO 9001:2026 – De nieuwe norm

Een overzicht van de belangrijkste punten

ISO 9001:2026 is de herziene versie van ’s werelds meest gebruikte norm voor kwaliteitsmanagementsystemen. De norm introduceert gerichte aanpassingen in plaats van ingrijpende vernieuwingen: bestaande eisen zijn verduidelijkt, aangevuld en sterker in hun context geplaatst.

Een kwaliteitsmanagementsysteem dat voldoet aan ISO 9001 blijft een effectief instrument voor organisaties: in de praktijk versterkt het de klantloyaliteit door middel van betrouwbare en traceerbare processen, versnelt het de integratie in leveranciersportalen en vermindert het klachten, herstelwerk en kwaliteitskosten door effectief procesbeheer. Tegelijkertijd vergemakkelijkt het de toegang tot internationale markten en verbetert het de risico-identificatie door middel van regelmatige, gestructureerde externe beoordelingen.

Inhoudelijke wijzigingen

Tot de belangrijkste ontwikkelingen ten opzichte van de vorige versie behoren een duidelijker onderscheid tussen kansen en risico’s en een meer systematische aanpak om hiermee om te gaan. Klimaatverandering, duurzaamheid, kwaliteitscultuur en ethisch gedrag zijn ook steviger verankerd in de context van de organisatie en in relatie tot relevante belanghebbenden.

Structuur en opzet

De norm is volledig afgestemd op de geharmoniseerde structuur (HS), waardoor deze beter aansluit bij andere ISO-normen voor managementsystemen. De informatieve bijlage A is herzien en biedt nog steeds toelichting op de toepassing van de eisen, zonder dat er aanvullende verplichtingen worden geïntroduceerd. Daarnaast zijn de definities van belangrijke termen verduidelijkt om de praktische toepassing van de norm te vergemakkelijken.

Herziening van ISO 9001:2026 – De wijzigingen in detail

Niet elke „opkomende trend” – dat wil zeggen de ingrijpende ontwikkelingen die onze tijd en de wereldeconomie bepalen – is als specifieke eis in de nieuwe norm opgenomen. Kunstmatige intelligentie is bijvoorbeeld, ondanks uitgebreide discussies, niet als afzonderlijke, specifieke eis in de norm opgenomen. ISO 9001:2026 blijft bewust technologieneutraal en laat het aan organisaties over om te bepalen hoe zij met AI omgaan. De volgende gebieden zijn echter rechtstreeks relevant voor het kwaliteitsmanagementsysteem (QMS):

Omgaan met risico's en kansen

Meer gedifferentieerd en duidelijker

• Wat is er veranderd? Het onderscheid tussen risico’s en kansen is verduidelijkt. Voorheen was de risicogebaseerde aanpak relatief ruim geformuleerd – nu maakt de norm een duidelijker onderscheid tussen negatieve risico’s (bedreigingen) en positieve kansen (potentieel). In de nieuwe norm is paragraaf 6.1, „Maatregelen om risico’s en kansen aan te pakken”, aangevuld met subparagrafen 6.1.2, „Maatregelen om risico’s aan te pakken”, en 6.1.3, „Maatregelen om kansen aan te pakken”.
• Waarom? Veel organisaties vinden het moeilijk om kansen systematisch te signaleren en daarop in te spelen. De norm kan nu op dit gebied meer houvast bieden zonder dat dit tot extra bureaucratie leidt.

Duurzaamheid, ESG en klimaatreferentie

Van optioneel naar verplicht

• Wat is er veranderd? Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag zijn nu voor het eerst expliciet in de eisen verankerd. In paragraaf 5.1.1 wordt expliciet van het topmanagement verlangd dat het een kwaliteitscultuur en ethisch gedrag actief bevordert, terwijl paragraaf 7.3 ervoor zorgt dat alle medewerkers zich bewust zijn van deze cultuur en de onderliggende ethische principes. Een toelichting bij de norm verduidelijkt dit verder: de kwaliteitscultuur en het ethisch gedrag van een organisatie komen tot uiting in haar gedeelde waarden, houdingen en gevestigde praktijken.
• Waarom? Zelfs het best gedocumenteerde kwaliteitsmanagementsysteem blijft ondoeltreffend als het niet in de dagelijkse praktijk wordt toegepast. Door deze aspecten te verankeren in leiderschap en bewustwording, komt de norm dichter bij deze daadwerkelijke praktijk – niet om organisaties in morele instellingen te veranderen, maar met de nadruk op fundamentele waarden zoals integriteit, betrouwbaarheid en verantwoordelijk handelen.

Context van de organisatie

Een sterkere strategische focus

• Wat is er veranderd? ISO 9001:2026 introduceert strategische afstemming als een nieuw perspectief: paragraaf 5.2.1 e), „Context van de organisatie en strategische koers”. Er wordt nu verwacht dat het kwaliteitsbeleid, de doelstellingen en de maatregelen explicieter worden afgestemd op de langetermijnstrategie van de organisatie. Overigens kan in dit verband ook het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) in overweging worden genomen.
• Waarom? Deze toevoeging benadrukt dat de context en de strategische koers niet louter als achtergrond mogen dienen, maar een integraal onderdeel van het kwaliteitsmanagementsysteem moeten vormen.

Bijlage A

De informatieve bijlage A, „Toelichting op de structuur, terminologie en begrippen”, is grondig herzien en is bedoeld om het begrip van de eisen te bevorderen. Deze bijlage bevat toelichtingen en illustreert de onderlinge verbanden tussen de eisen, waardoor gebruikers beter begrijpen hoe de eisen van de norm moeten worden geïnterpreteerd en toegepast. Dit betekent een aanzienlijke actualisering ten opzichte van ISO 9001:2015.

Evolutie, geen revolutie

De herziening van 2026 introduceert geen geheel nieuwe norm. Het gaat veeleer om een gerichte evolutie waarmee bestaande eisen worden aangescherpt, aangevuld en in hun context geplaatst.

Wat moet u nu doen?

Heeft u al een kwaliteitsmanagementsysteem volgens ISO 9001 geïmplementeerd? Dan is de publicatie van de definitieve versie van de norm het juiste moment voor een gerichte realiteitscheck – zonder overhaaste maatregelen te nemen, maar wel met het oog op het vaststellen van de eerste zinvolle stappen op weg naar de overgang naar ISO 9001:2026.

De volgende acties zijn bijzonder de moeite waard:

• Krijg een overzicht: Geef intern een korte inleiding op relevante FDIS-onderwerpen, zoals leiderschap en cultuur, gestructureerde risico’s en kansen, de context van de organisatie, digitalisering en klimaatgerelateerde overwegingen.
• Begin met een korte zelfbeoordeling: Gebruik een beknopte checklist om te beoordelen op welke punten u goed voorbereid bent en waar mogelijk actie nodig is.
• Stel prioriteiten vast: Kies op basis van de zelfevaluatie 2–3 onderwerpen waarop u zich wilt richten met het oog op uw volgende certificeringsaudit, zoals risico- en kansenregisters, het actueel houden van risico- en kansenlijsten, transparantie in softwaregestuurde processen en de kriticiteit van leveranciers.
• Stel mijlpalen vast: Plan interne audits die de nieuwe onderwerpen behandelen, plan managementbeoordelingen in en gebruik deze als nuttige mijlpalen om regelmatig de voortgang en openstaande kwesties te evalueren.

Een soepele overgang naar ISO 9001:2026 – Beschikbare hulpmiddelen en tools

Compact transitieplan: Onze stappenplan biedt een duidelijk overzicht van hoe u zich kunt voorbereiden op de overgang naar ISO 9001:2026. Klik hier voor het compacte ISO 9001-overgangsplan.

Nieuwsbrief: Compacte updates over het auditschema, nieuwe bronnen en informatie over evenementen - rechtstreeks naar uw inbox. Meld u hier aan voor de nieuwsbrief.

DQS – Your Partner for the Transition to ISO 9001:2026

Van meet af aan verbonden met ISO 9001

DQS, in 1985 opgericht door DGQ en DIN, reikte al in 1986 het eerste ISO 9001-certificaat in Duitsland uit – een jaar nadat de eerste ontwerpen van de ISO 9000-serie waren gepubliceerd. Deze nauwe band met normalisatie is uitgegroeid tot meer dan 40 jaar auditervaring, die het werk van DQS tot op de dag van vandaag blijft bepalen.

Begeleiding uit de eerste hand

Deze ervaring werpt zijn vruchten af bij de overgang naar ISO 9001:2026: de experts van DQS blijven actief betrokken bij de relevante normalisatiecommissies en vertalen discussies en ontwerpen naar duidelijke, toegankelijke informatie vanuit het perspectief van een auditor – onafhankelijk, objectief en praktisch. Dit biedt organisaties al in een vroeg stadium betrouwbare begeleiding over welke veranderingen ze kunnen verwachten en waarop ze hun voorbereidingen moeten richten.

Een naadloze overgang

Met meer dan 80 kantoren in 60 landen en een wereldwijd netwerk van meer dan 3.000 auditors ondersteunt DQS organisaties van elke omvang tijdens het hele certificeringsproces – met branchespecifieke expertise en auditors die de betreffende context uit eerste hand begrijpen. Als lid van IQNet, het internationale certificeringsnetwerk, zorgt DQS bovendien voor de grensoverschrijdende erkenning van afgegeven certificaten.

Kortom: dankzij de historische band met de norm, de actieve betrokkenheid bij normalisatiecommissies en decennia aan auditervaring combineert DQS diepgaande kennis met praktische toepassing – voor een doelgerichte, duidelijke en betrouwbare overgang.

Wat verwachten industrie-experts van de herziening van ISO 9001?

Kwaliteitsmanagement gaat verder dan alleen het voldoen aan eisen – het biedt de kans om goed presterende organisaties op te bouwen en vooruitgang te boeken op gebieden als duurzaamheid, digitalisering en bedrijfscultuur. We hebben deskundigen gevraagd naar hun verwachtingen met betrekking tot de herziening – praktijkmensen en normspecialisten die nauw verbonden zijn met de sector, hun ervaring inbrengen in professionele netwerken en normalisatieactiviteiten, en inzicht bieden in de toekomstbestendigheid van kwaliteitsmanagement.
 

Lees hier meer.

Wat was het tijdschema voor de herziening van ISO 9001?

De herziening van ISO 9001 verliep volgens een vastomlijnd, meerjarig proces. Met de publicatie van ISO 9001:2026 op 16 september 2026 is dit proces nu afgerond. De belangrijkste mijlpalen zijn in één oogopslag te zien in onze infographic.

Het gehele herzieningsproces was gepland over een periode van 36 maanden en werd gecoördineerd door de internationale Technische Commissie ISO/TC 176 SC2 WG29.

Wat gebeurt er in de afzonderlijke fasen?

• Working Draft (WD): Initiële werkversie ontwikkeld binnen de commissie, gebruikt voor vroegtijdige oriëntatie.
• Committee Draft (CD): Eerste versie die intern binnen ISO wordt becommentarieerd en besproken.
• Draft International Standard (DIS): Een volwassen ontwerp dat wordt vrijgegeven voor de eerste openbare commentaarronde - in dit stadium is bredere deelname mogelijk.
• Final Draft International Standard (FDIS): Bijna definitieve versie, waarin alleen nog redactionele wijzigingen mogelijk zijn.
• Internationale norm (IS): The official publication by ISO on September 16, 2026 – since then, the basis for certification to ISO 9001:2026.

Waarom duurt de herziening zo lang?

ISO 9001 is de meest gebruikte norm ter wereld op het gebied van kwaliteitsmanagement – meer dan een miljoen organisaties werken volgens deze norm. Het herzien van zo’n wijdverbreide norm kost tijd: meer dan 160 lidstaten hebben hun visie ingebracht, meerdere rondes van commentaar en stemming zorgden ervoor dat alle stemmen werden gehoord, en de norm moest in talrijke talen worden vertaald. Tegelijkertijd moest de norm zowel voor start-ups als voor multinationale ondernemingen geschikt zijn – in alle sectoren. Het resultaat is een norm die wereldwijd wordt erkend en betrouwbaar functioneert in een breed scala aan contexten.

Waarom de herziening van ISO 9001 belangrijk is voor u

De herziening van ISO 9001 heeft niet alleen gevolgen voor kwaliteitsmanagers, maar raakt vrijwel elke sector, van sterk gereguleerde sectoren tot overheidsinstellingen.

De eisen van de norm zijn voor alle organisaties identiek. In de praktijk verschillen de branchespecifieke prioriteiten en implementatiestrategieën echter vaak aanzienlijk. Dit maakt het des te belangrijker dat de herziene norm praktisch geformuleerd is en in verschillende sectoren toepasbaar is.

Een blik op belangrijke sectoren

Als we de sectorspecifieke verwachtingen nader bekijken, zien we waar bedrijven met name behoefte hebben aan actie - vooral in sectoren met hoge eisen op het gebied van regelgeving, een sterke klantgerichtheid of complexe toeleveringsketens.

In het kort

3 dingen om in gedachten te houden over ISO 9001:2026

• Bereid u voor op de veranderingen: kansenbeheer, organisatorische context, duurzaamheid, strategie en cultuur worden steeds belangrijker. Zoek naar effectieve manieren om uw kwaliteitsmanagementsysteem verder te ontwikkelen.
• U hoeft niet meteen actie te ondernemen, maar dit is wel het moment om de eerste stappen te zetten: bepaal uw prioriteiten en begin met uw analyse voor de overgang naar de nieuwe norm.
• DQS als betrouwbare bron van begeleiding: Opgericht door DGQ en DIN, verantwoordelijk voor de eerste ISO 9001-certificering in Duitsland en actief betrokken bij normalisatiecommissies – wij zijn bij uitstek geschikt om u te ondersteunen tijdens de overgang naar ISO 9001:2026.

Vertrouwen en expertise

Onze teksten en brochures worden uitsluitend geschreven door onze normexperts of auditors met een lange staat van dienst. Als u vragen hebt over de inhoud van de tekst of onze diensten aan onze auteur, horen we graag van u.