ISO 9001 Revizyonu

ISO 9001 revizyonu yaklaşıyor: Uluslararası Standart Taslağı (DIS) yayınlanması ile taslak versiyon artık mevcut. Nihai versiyonun 2026 yılında yayınlanması bekleniyor. Yayınlanmadan önce değişiklikler yapılabilecek olsa da, taslak halihazırda odaklanılacak temel alanların ana hatlarını çizmektedir. Sertifikalı kuruluşlar için bu, acil bir eylem ihtiyacı olmadığı anlamına gelir. Ancak yaklaşan değişikliklere aşina olmak ve gap analizi gibi orantılı adımları düşünmek için iyi bir zamandır.

DQS benzersiz bir bakış açısı sunmaktadır: ISO 9000 ailesinin ilk taslaklarının yayınlandığı 1985 yılında kurulan DQS, en başından beri dünyanın en önemli kalite yönetim standardının temsil edilmesinde ve geleceğinin şekillendirilmesinde aktif olarak yer almaktadır.

Bu sayfada, kısa arka plan bilgileri, en son güncellemeler ve pratik kaynaklar bulacaksınız. Derinlemesine teknik incelememiz ve ilk öz değerlendirme için etkileşimli bir kontrol listesi dahil.

İÇERİK

• ISO 9001 revizyonunda mevcut durum
• ISO 9001:2026 revizyonunda hangi değişiklikler bekleniyor?
• Şimdi ne yapabilirsiniz?
• Faydalı kaynaklar ve araçlar
• ISO 9001 standardında DQS'in uzmanlığı
• Sektör uzmanları ISO 9001 revizyonundan ne bekliyor?
• ISO 9001 revizyonu - Zaman çizelgesi
• Revizyonun sektörler açısından önemi
• Geçmişe bakış: ISO 9001:2015 revizyonu
• Özetle revizyonun 5 kilit noktası
• ISO 9001 Revizyonu hakkında sıkça sorulan sorular

ISO 9001 revizyonunda mevcut durum

Yeni ISO 9001'in ilk taslağı (DIS) Ağustos 2025'te yayınlandı. İlk kez, revizyonun özellikle hangi konuları ele alacağını gösteriyor. Sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve değişen paydaş beklentilerine daha güçlü referans gibi.

Çoğu ülkede kamuya açık yorum aşaması artık sona erdi. Geri bildirimler şu anda derlenmekte ve gözden geçirilmekte olup, çalışma grubu son taslak aşaması için nihai düzenlemelere karar verecektir. Mevcut zaman çizelgesine göre, yeni ISO 9001'in 2026 yılının ikinci yarısında yayınlanması beklenmektedir.

En son gelişmelerden sizi haberdar edeceğiz. Komitelerdeki gelişmelerle ilgili en son haberleri https://committee.iso.org/home/tc176sc2 adresinde de bulabilirsiniz.

ISO 9001 revizyonundan hangi değişiklikler bekleniyor?

Şu anda ekonomimizi ve toplumumuzu şekillendiren her yeni trend ISO 9001:2026'da somut bir gereklilikle sonuçlanmayacaktır. Bununla birlikte, bazı temalar halihazırda daha tanımlı hale gelmektedir ve revize edilen standarda dahil edilmeleri muhtemeldir. Bunlar, bu aşamada revizyonun uygulanmasının en olası göründüğü alanlardır:

Riskler ve fırsatlar

• Nasıl şekilleniyor: Riskler ve fırsatlar arasındaki ayrım muhtemelen netleştirilecektir. Risk odaklı yaklaşım şimdiye kadar oldukça açık bir şekilde formüle edilmişti. DIS şimdi daha net bir ayrım getiriyor. Örneğin, 6.1 "Riskleri ve fırsatları ele almak için eylemler" bölümünü 6.1.2 "Riskleri ele almak için eylemler" ve 6.1.3 "Fırsatları ele almak için eylemler" olarak ayırarak.
• Neden? Birçok kuruluş fırsatları sistematik bir şekilde tespit etmekte ve bunlara göre hareket etmekte zorlanmaktadır. Revize edilen standart, gereksiz bürokrasi getirmeden burada daha fazla netlik sağlamayı amaçlamaktadır.

Sürdürülebilirlik, ESG ve iklim referansı

• Nasıl şekilleniyor: ISO 9001'in bir ÇSY standardı haline gelmesi beklenemez ancak, kuruluş ve ilgili taraflar bağlamında sürdürülebilirlik konularına muhtemelen daha fazla önem verilecektir. Örneğin, iklim değişikliği ile ilgili "ISO 9001:2015 Değişiklik 1:2024" içeriği entegre edilmiştir.
• Neden? Kalite ve sürdürülebilirlik giderek birbiriyle bağlantılı hale gelmektedir. Birçok şirket halihazırda ESG çerçeveleri dahilinde gönüllü olarak raporlama yapmaktadır ve müşteri beklentileri de buna uygun olarak gelişmektedir.

Kuruluşun bağlamı

• Nasıl şekilleniyor? DIS, özellikle 5.2.1 e) "Kuruluşun bağlamı ve stratejik yön" bölümünde yeni bir perspektif olarak "stratejik yön" kavramını ortaya koymaktadır. Kalite politikası, hedefleri ve eylemlerinin uzun vadeli iş stratejisi ile daha açık bir şekilde uyumlu olması beklenmektedir. Yapay Zeka (AI) da bu bağlamda ilgili olabilir.
• Neden? Ekleme, bağlam ve stratejinin sadece arka plan faktörleri olmadığını, bunların kalite yönetim sisteminin ayrılmaz bir parçası haline gelmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Organizasyonel kültür ve liderlik

• Nasıl şekilleniyor? Muhtemelen bağımsız bir "kültür maddesi" olmayacaktır, ancak liderlik kültürü ve değer yöneliminin önemi pekiştirilecektir. Örneğin, DIS 7.3 "Farkındalık" bölümüne bir gereklilik eklemektedir:
  e) "Kuruluşun kalite kültürü ve etik davranış".
• Neden? Yönetim sistemlerinin destekleyici bir kültür olmadan sınırlı bir etkinliğe sahip olduğu giderek daha açık hale gelmektedir. Standart, muğlak hale gelmeden gerçek dünya koşullarına daha uygulanabilir olmayı amaçlamaktadır.

Ek A

Bilgilendirici Ek A "Yapı, terminoloji ve kavramların açıklanması" DIS'de temelden revize edilmiştir. Gereksinimlerin anlaşılmasını desteklemek ve bunların nasıl yorumlanacağı konusunda rehberlik sağlamak üzere tasarlanmıştır. Standardın mevcut versiyonuna kıyasla önemli bir güncelleme.

Devrim değil, evrim

2026 revizyonu tamamen yeni bir standart değil, hedeflenen bir evrimdir. Büyük olasılıkla, özellikle trend analizinden elde edilen içgörülere yanıt olarak mevcut gereksinimler netleştirilecek, tamamlanacak veya daha fazla bağlam kazandırılacaktır.

Peki ne yapabilirsiniz?

Halihazırda ISO 9001 sertifikalı bir yönetim sisteminiz varsa, DIS'ın yayınlanması yalın bir durum kontrolü için iyi bir fırsattır, eylemcilik olmadan, ancak sonraki yararlı adımları net bir şekilde görerek. Aşağıdaki aksiyonlar özellikle değerlidir:

• Genel bir bakış elde edin: Kuruluşunuzdaki ilgili DIS konularını kısaca sunun (örneğin liderlik ve kültür, risk ve fırsatların yapılandırılmış bir şekilde ele alınması, dijitalleşme, tedarik zinciri esnekliği, iklim bağlamı).
• Hızlı bir öz değerlendirme başlatın: Kuruluşunuzun halihazırda nerede iyi konumlandığını ve nerede gözlem ihtiyacı olabileceğini belirlemek için kompakt bir hazırlık kontrol listesi kullanın.
• Öncelikleri tanımlayın: Öz değerlendirmeye dayanarak, şu an ile standardın nihai yayını arasında orantılı olarak ele alınacak 2-3 odak alanı seçin (örneğin risk ve fırsat listelerinin güncelliği, yazılım destekli süreçlerde şeffaflık, tedarikçi kritikliği).
• Önemli tarihleri işaretleyin: İlerlemeyi ve belirli eksiklikleri düzenli olarak yansıtmak için iç denetimleri ve yönetim incelemelerini verimli kullanın.

Sizin için aşağıdaki kaynakları ve araçları hazırladık:

İnteraktif Hızlı Gap Analizi (Öz Değerlendirme): Çevrimiçi öz değerlendirmemiz, DIS'in temel konularında (liderlik ve kültür, riskler ve fırsatlar, dijitalleşme, tedarik zinciri, iklim bağlamı dahil) size rehberlik eder ve iyi bir başlangıç noktası olarak size rehberlik eder. İlk ve hafif bir analiz için idealdir. ISO 9001 Revizyon Öz Değerlendirmesi için buraya tıklayın.

Kompakt geçiş planı: Zaman çizelgemiz DIS, FDIS ve nihai standart arasında neler olduğunu ve dahili incelemeler için hangi zaman pencerelerinin ideal olduğunu bir bakışta gösterir. Aşırı tepki vermeden ve uygulama danışmanlığı yapmadan sorumlulukları ve kanıtları orantılı bir şekilde planlamanıza yardımcı olur. Kompakt ISO 9001 geçiş planı için buraya tıklayın.

ISO 9001:2026 (DIS) hakkında teknik doküman: DIS öncelikleri hakkında net açıklamalar sunar ve ilk öz değerlendirme için hızlı bir gap analizi ve interaktif hazırlık kontrol listesinin nasıl kullanılacağını gösterir. Ayrıca kanıta dayalı hazırlık için pratik ipuçları (örneğin dokümantasyon, roller, denetim programları), her zaman tarafsız bir denetçi bakış açısıyla. ISO 9001:2026 (DIS) teknik dokümanı için buraya tıklayın:

Haber Bülteni: Denetim programı, yeni kaynaklar ve etkinlik bilgileri hakkında en güncel bilgileri e-posta alın. Haber bültenine buradan abone olun.

Web seminerleri: Revizyon zaman çizelgesi, yeni kaynaklar ve yaklaşan etkinliklerle ilgili kısa güncellemeler. Doğrudan gelen kutunuza gönderilir. Web semineri kayıtları için buraya tıklayın.

ISO 9001 standardında DQS'in uzmanlığı

DQS ve ISO 9001 en başından beri birbiriyle yakından bağlantılıdır. DQS 1985 yılında DGQ ("Alman Kalite Derneği") ve DIN (Alman Standardizasyon Enstitüsü) tarafından kurulmuştur. Aynı yıl, ISO 9000 ailesinin ilk taslakları yayınlandı. Bu da ortak bir yolculuğun başlangıç noktasını işaret ediyordu. 1986 yılında DQS, Almanya'daki ilk ISO 9001 sertifikasını yayınladı.

Bu sizin için ne anlama geliyor? İçgörülere doğrudan kaynağından erişim. Uzmanlarımız bugüne kadar ilgili standardizasyon kuruluşlarında aktif olarak çalışmaktadır. Tartışmaları ve taslakları bir denetçinin bakış açısından açık, anlaşılır bilgilere dönüştürüyoruz; bağımsız, objektif ve pratik. Bu, erken aşamada güvenilir bir yorum almanızı sağlar ve DIS'ın gösterdiği oranda hazırlanmanıza yardımcı olur.

Bir başka avantaj: Güçlü ortaklarla ortak formatlar. DGQ, DIN Media ve DQS, 2026 yılının ortalarından itibaren, önde gelen standardizasyon uzmanları tarafından sunulan ilk elden bilgi sağlayan "The Next Generation " etkinlik serisini planlamaktadır.

Kısacası: Tarihsel yakınlık, standardizasyona aktif katılım ve her yıl binlerce denetim ile derin uzmanlığı pratik deneyimle birleştirerek odaklı, anlaşılır ve güvenilir güncellemeler sunuyoruz.

Sektör uzmanları ISO 9001 revizyonundan ne bekliyor?

Kalite yönetimi, gereklilikleri yerine getirmekten daha fazlasıdır. Kuruluşları yüksek performans için konumlandırmak ve sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve kurumsal kültür gibi alanlarda anlamlı bir ivme yaratmak için bir fırsattır.

Sektörle derin bağları olan ve deneyimlerini çalışma gruplarına ve uzman çevrelerine taşıyan kullanıcılar ve standardizasyon profesyonelleri gibi sahadan uzmanlara sorduk. Onların görüşleri, kalite yönetim sistemlerinin gelecekteki uygulanabilirliğine bir bakış sunuyor.

ISO 9001 revizyonu - Zaman çizelgesi

ISO 9001'in revizyonu, tipik olarak birkaç yıla yayılan, açıkça tanımlanmış bir süreci takip eder. Mevcut yol haritasına göre, yeni versiyonun Eylül 2026'da yayınlanması planlanmaktadır. En önemli kilometre taşları aşağıdaki infografiğimizde gösterilmektedir.

Sabit bir zaman çizelgesi, yeni ISO 9001:2026'nın küresel olarak koordine edilmesini, içerik açısından sağlam ve pratik olarak uygulanabilir olmasını sağlamaya yardımcı olur. Tüm tarihler hedef son tarihler olarak anlaşılmalıdır ancak proje sırasında küçük gecikmeler mümkündür. Tam revizyon döngüsü 36 ay olarak belirlenmiştir ve uluslararası teknik komite ISO/TC 176 SC2 WG29 tarafından koordine edilmektedir.

Revizyon aşamalarında tam olarak ne oluyor?

• Çalışma Taslağı (WD): Komite içinde geliştirilen ilk çalışma taslağı, erken oryantasyon için kullanılır.
• Komite Taslağı (CD): ISO içinde yorumlanan ve tartışılan ilk versiyon.
• Uluslararası Standart Taslağı (DIS): İlk halka açık yorum aşaması için yayınlanan olgun bir taslak. Bu aşamada daha geniş katılım mümkündür.
• Nihai Taslak Uluslararası Standart (FDIS): Sadece editoryal değişikliklerin hala mümkün olduğu neredeyse son versiyon.
• Uluslararası Standart (IS): ISO tarafından resmi yayın. Belgelendirme için bağlayıcı temel haline gelir.

Revizyon neden bu kadar uzun sürüyor?

ISO 9001 dünyanın en yaygın kullanılan kalite yönetimi standardıdır, bir milyondan fazla kuruluş belgelendirilmiştir. Revizyonun bu geniş yelpazedeki ihtiyaçları karşıladığından emin olmak için sürecin eksiksiz olması gerekir:

• Küresel katılım: 160'tan fazla üye ülke bakış açılarıyla katkıda bulunmaktadır.
• Konsensüs süreci: Çoklu yorum ve oylama turları tüm seslerin duyulmasını sağlar.
• Çeviri: Standart çok sayıda dile çevrilmelidir.
• Geniş uygulanabilirlik: Standart, tüm sektörlerdeki çok uluslu şirketlerin yanı sıra start-up'lar için de geçerli olmalıdır. Sonuç, dünya çapında tanınan ve çok farklı bağlamlarda güvenilir bir şekilde çalışan bir standarttır.

ISO 9001'in revizyonu sizin için neden önemli?

ISO 9001'in revizyonu sadece kalite yöneticilerini etkilemekle kalmıyor, yüksek düzeyde düzenlemeye tabi endüstrilerden kamu kurumlarına kadar neredeyse her sektörü etkiliyor.

Standardın gereklilikleri tüm kuruluşlar için aynıdır. Ancak uygulamada, sektöre özgü öncelikler ve uygulama stratejileri genellikle önemli ölçüde farklılık gösterir. Bu nedenle, revize edilen standardın pratik bir şekilde formüle edilmesi ve tüm sektörlerde uyumlu olması çok daha önemlidir.

Önemli sektörlere bir bakış

Sektöre özgü beklentilere daha yakından bakıldığında, şirketlerin özellikle yüksek mevzuat gereklilikleri, güçlü bir müşteri odağı veya karmaşık tedarik zincirleri olan sektörlerde eyleme geçmeye ihtiyaç duyduğu görülmektedir.

Geçmişe Bakış: ISO 9001:2015 Revizyonu

ISO 9001'in 2015'teki revizyonu kalite yönetimini yeni bir seviyeye taşıdı. "Büyük revizyon" olarak adlandırılan bu değişiklik, teknik bir güncellemeden çok daha fazlasıydı; iş uygulamaları üzerinde derin bir etkisi olan yapısal ve içerikle ilgili değişiklikler getirdi.

Yeni olan neydi ve neden?

Revizyonun temel amaçlarından biri ISO 9001 'i diğer yönetim sistemi standartlarıyla daha uyumlu hale getirmek ve modern yönetim ve iş gerçeklerine uyarlamaktı. Bu amaçla, tüm ISO yönetim sistemi standartları için aynı temel gereklilikleri, terimleri ve yapı noktalarını içeren tek tip bir temel yapı olan Üst Düzey Yapı (HLS) ilk kez tanıtılmıştır.

2015'teki en önemli yeni içerikler

• Kuruluşun bağlamı: Şirketler iç ve dış çevrelerini sistematik olarak analiz etmelidir. Örneğin, piyasa koşulları, yasal gereklilikler veya sosyal beklentiler. Bu, fırsatlar ve riskler hakkında daha fazla netlik yaratır.
• İlgili taraflar: İlgili paydaşlar (müşteriler, yetkililer, çalışanlar gibi) açıkça dikkate alınmıştır. Kuruluşlar onların gereksinim ve beklentilerini aktif olarak gözlemlemeli ve değerlendirmelidir.
• Üst yönetimin sorumluluğu: Üst yönetimin rolü güçlendirilmiştir. Artık devredilebilir değil, kalite yönetiminin ayrılmaz bir parçasıdır. Hedef: Daha fazla bağlılık ve stratejik uyum.
• Risk odaklı yaklaşım: Risk yönetimi sistematik olarak kalite yönetimine dahil edilmiştir. Önleyici tedbirler artık ayrı ayrı değil, risk ve fırsatlara yönelik kapsamlı bir yaklaşımın parçası olarak ele alınmaktadır.
• Organizasyonel bilgi: Know-how ilk kez kilit bir kaynak olarak tanımlanmıştır. Amaç, kuruluşun performansını sağlamak için bilgiyi tanımlamak, sürdürmek ve geliştirmektir.

Bu ana hususlara ek olarak revizyon, ISO 9001 standardını daha kullanıcı dostu, uyumlu ve stratejik hale getirmek amacıyla çok sayıda küçük açıklama ve basitleştirme getirmiştir. O dönemde ortaya konan ilkelerin birçoğu yeniden düşünülmeyi gerektirmiştir ve 2026'ya doğru daha fazla gelişmenin temelini oluşturmaya devam etmektedir.

Özetle - ISO 9001 Revizyonu için 5 Temel Çıkarım

• Önemli konular ortaya çıkıyor: Fırsat yönetimi, sürdürülebilirlik, stratejik uyum ve kültür gibi temalar önem kazanıyor. Revizyonun yönü devrimsel değil evrimseldir.
• Harekete geçmek için baskı yok ama başlamak için iyi bir zaman: DIS halihazırda net eğilimler ortaya koymaktadır. Öncelikleri belirlemek ve ilk analizlerle hazırlık yapmak için doğru zaman.
• DIS yayınlandı, kamuoyu yorumları kapandı: Kamuoyu incelemesi aşaması tamamlandı. Şimdi geri bildirimlerin değerlendirilmesine ve taslağın son haline getirilmesine odaklanılıyor.
• Zaman çizelgesi 2026'ya kadar devam ediyor: Nihai standardın Eylül 2026 'da yayınlanması bekleniyor. Bu da kuruluşlara orantılı bir şekilde hazırlanmaları için yeterli zaman veriyor.
• DQS güvenilir rehberinizdir: DGQ ve DIN tarafından kurulan, Almanya'da ISO 9001 sertifikasını ilk yayınlayan ve standardizasyonda aktif olarak yer alan DQS, güvenebileceğiniz ilk elden bilgiler sağlar.

ISO 9001 Revizyonu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Güven ve uzmanlık

Metin ve kitapçıklarımız yalnızca standart uzmanlarımız veya uzun süredir görev yapan denetçilerimiz tarafından yazılmaktadır. Metin içeriği veya sunduğumuz hizmetler hakkında herhangi bir sorunuz varsa lütfen iletişime geçmekten çekinmeyin.