Poprawa efektywności energetycznej - czego wymaga norma ISO 50001?

TREŚĆ

• Co oznacza efektywność energetyczna?
• Efektywność energetyczna w organizacji
• Standardowe wymagania dotyczące pomiaru kluczowych wartości
• Wdrażanie środków efektywności energetycznej
• Poprawa efektywności energetycznej - Podsumowanie

Co oznacza efektywność energetyczna?

Zgodnie z popularną normą ISO 50001 dotyczącą systemu zarządzania energią, definicja efektywności energetycznej jest następująca:

Ze względów fizycznych wartość tej relacji, którą można przedstawić jako iloraz, jest zawsze < 1. Licznik (osiągnięta wydajność) i mianownik (zużyta energia) ilorazu są jasno określone i mierzalne. Im mniejsza wartość, tym gorsza efektywność.

Efektywność energetyczna odnosi się do procesów i środków mających na celu zminimalizowanie zużycia energii przez urządzenia, systemy lub procesy. Obejmuje to nie tylko zmniejszenie zużycia energii, ale także minimalizację strat energii i optymalizację wykorzystania.

Jeśli chcesz podejść do tematu "poprawy efektywności energetycznej" z perspektywy normy, musisz spojrzeć na mierzalne wyniki efektywności energetycznej: pomiar osiągniętej wydajności i energii zużytej do jej osiągnięcia.

Efektywność energetyczna w organizacji

Jeśli szukać w normie ISO konkretnego wymogu dotyczącego poprawy efektywności energetycznej, nie można go znaleźć. Wymóg taki można jednak znaleźć pośrednio w definicji poprawy efektywności energetycznej*.

*"Poprawa mierzalnych wyników efektywności energetycznej lub zużycia energii w stosunku do energii wejściowej, w porównaniu do energetycznego poziomu bazowego".

Zgodnie z klauzulą 10.2 "Ciągłe doskonalenie", norma wymaga od organizacji wykazania ciągłego doskonalenia charakterystyki energetycznej - a zatem także efektywności energetycznej, ponieważ jest ona integralną częścią charakterystyki energetycznej. Można to osiągnąć na przykład poprzez zastosowanie energooszczędnych technologii, optymalizację procesów lub szkolenie i uwrażliwianie pracowników na świadome wykorzystanie energii.

Wyniki są mierzone za pomocą wskaźników efektywności energetycznej. Są one "miarą lub jednostką wydajności energetycznej zdefiniowaną przez organizację", która może być wyrażona jako czysta liczba, stosunek lub model. Ich wartość odnosi się do określonego punktu w czasie lub określonego okresu.

Standardowe wymagania dotyczące pomiaru kluczowych danych

Wymagania dotyczące pomiaru odpowiednich kluczowych danych liczbowych można znaleźć w klauzuli 6 normy ISO 50001.

Klauzula 6.2 określa wymagania dotyczące celów energetycznych firmy. W naszym kontekście szczególnie ważne jest, aby cele te były mierzalne i uwzględniały lokalizacje o znaczącym zużyciu energii ( SEU). Zużycie energii to standardowy termin oznaczający "zastosowanie energii". Odnosi się to na przykład do końcowego wykorzystania energii przez urządzenia, maszyny, wytwarzanie ciepła i światła, aplikacje IT lub transport.

Klauzula 6.3 zawiera wymagania dotyczące opracowania i przeprowadzenia oceny energetycznej. Wymaga to analizy bieżącego i przeszłego zużycia energii oraz zużycia energii na podstawie pomiarów i innych danych, co z kolei stanowi podstawę do określenia SEU. W tych miejscach należy określić odpowiednie zmienne i bieżącą wydajność związaną z energią, które są niezbędne do poprawy wymiernych wyników efektywności energetycznej.

Dotyczy to również osób, które mogą wpływać na główne zużycie energii. Ponadto należy oszacować przyszłe zużycie energii i zużycie energii.

Klauzula 6.4 wymaga określenia wskaźników wydajności energetycznej (EnPI), które są odpowiednie do pomiaru i monitorowania wydajności energetycznej firmy oraz do wykazania poprawy wydajności energetycznej. Określone wartości muszą być porównane z wartościami z energetycznego punktu odniesienia.

Klauzula 6.5 wymaga ustanowienia energetycznego poziomu bazowego (EnB) w oparciu o ocenę energetyczną. Energetyczny punkt odniesienia jest zdefiniowany jako "ilościowy punkt odniesienia (punkty odniesienia) jako podstawa do porównania charakterystyki energetycznej". Należy upewnić się, że wybrany okres jest reprezentatywny dla działalności gospodarczej.

W przypadku zmiennych, które mają znaczący wpływ na wydajność energetyczną, w pewnych okolicznościach należy przeprowadzić tak zwaną normalizację między wartościami EnB a bieżącymi wartościami EnPI. Jest to dostosowanie danych w celu porównania przeszłych i bieżących wyników energetycznych.

Klauzula 6.6 koncentruje się na planowaniu gromadzenia (pomiaru) danych i odpowiedniej realizacji planowania. Koncentruje się na określeniu danych wymaganych do monitorowania głównych charakterystyk oraz na tym, jak często i w jaki sposób należy gromadzić dane, które mają być przechowywane (udokumentowane informacje).

Wdrażanie środków efektywności energetycznej

Dane i zmierzone wartości zebrane w lokalizacjach o znacznym zużyciu energii są podstawą do oceny efektywności energetycznej. Aby poprawić mierzalne wyniki, należy teraz opracować i wdrożyć odpowiednie środki efektywności. Wymagania dotyczące wdrożenia takich środków są określone w klauzuli 8. Jednak to sama firma decyduje, jakie środki organizacyjne i techniczne podejmie w celu systematycznego zwiększania efektywności energetycznej.

Inwestycje w przedsiębiorstwie muszą mieć sens ekonomiczny.

Oprócz optymalizacji procesów i bardziej efektywnego wykorzystania energii w codziennych operacjach, kluczowe znaczenie ma zakup nowych i wymiana energochłonnych urządzeń, maszyn i innych komponentów. Jednak taka inwestycja związana z energią powinna mieć również sens z finansowego punktu widzenia. Dlatego zaleca się stosowanie uznanej metody oceny efektywności ekonomicznej.

EN 17463 (VALERI)

W Europie norma EN 17463 (VALERI), wytyczne dotyczące oceny inwestycji związanych z energią, zapewnia kompleksowe użyteczne wskazówki dotyczące ekonomicznej wykonalności inwestycji związanych z energią.

Wiele europejskich firm jest zobowiązanych do udowodnienia ekonomicznej opłacalności takich inwestycji za pomocą akredytowanego audytu zgodnie z normą EN 17463:2021. Jednak norma europejska może również stanowić zachętę dla mniejszych firm lub służyć jako praktyczny przewodnik do przeglądu i poprawy ocen inwestycji, niezależnie od zobowiązań prawnych.

ISO 50005 - Efektywność energetyczna w MŚP

Norma ISO 50005, która ma zastosowanie w szczególności do małych i średnich przedsiębiorstw, również definiuje poprawę wydajności energetycznej jako poprawę efektywności energetycznej lub zużycia energii w stosunku do zużycia energii. Jednak zawsze odnosi się do nadrzędnej wydajności energetycznej, na przykład podczas pomiaru EnPI.

Norma, która została zaprojektowana jako model dojrzałości, nie określa zatem żadnych konkretnych wymagań dotyczących zwiększenia efektywności energetycznej w sensie wymiernej poprawy wyników w zakresie efektywności energetycznej, ale raczej zawiera ogólne stwierdzenia dotyczące efektywności energetycznej na czterech etapach modelu dojrzałości.

Zrozumienie innych norm dotyczących efektywności energetycznej

Oprócz wspomnianych norm istnieje wiele innych norm i przepisów ustawowych, które zostały ustanowione w celu zmniejszenia zużycia energii i wpływu na środowisko. Określają one minimalne wymagania dotyczące efektywności energetycznej produktów i usług, a zatem stanowią ważną część strategii walki ze zmianami klimatycznymi.

Zrozumienie tych norm i wytycznych ma kluczowe znaczenie dla przedsiębiorstw i konsumentów w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących zakupu i korzystania z produktów i usług, które wpływają na ich zużycie energii i wpływ na środowisko. Bez norm i standardów trudno byłoby mierzyć i śledzić postępy w zakresie efektywności energetycznej. Są one zatem niezbędnym narzędziem do osiągnięcia globalnych Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Poprawa efektywności energetycznej - podsumowanie

System zarządzania energią zgodny z normą ISO 50001 wspiera firmy w systematycznej identyfikacji potencjalnych oszczędności energii, redukcji kosztów i zakotwiczeniu efektywności energetycznej w firmie w perspektywie długoterminowej. Jednak wymagania dotyczące poprawy efektywności energetycznej są raczej ukryte w normie ISO. Użytkownik musi dokonać mentalnego skoku do wymagań dotyczących poprawy wydajności energetycznej w klauzuli 10.2, która jest niezbędną częścią procesu ciągłego doskonalenia.

Zarządzanie efektywnością energetyczną odgrywa tutaj kluczową rolę i znacząco przyczynia się do zmniejszenia wpływu na środowisko i zwiększenia efektywności energetycznej w gospodarce. Można to osiągnąć zarówno poprzez środki techniczne, jak i organizacyjne, które określają bardziej efektywne wykorzystanie energii w procesach pracy. Świadome ekologicznie zachowanie pracowników ma również zauważalny wpływ na zużycie energii, co powinno być wspierane przez szkolenia i podnoszenie świadomości.

DQS - możesz na nas polegać

DQS jest najstarszym i najbardziej doświadczonym dostawcą usług w zakresie oceny i certyfikacji systemów zarządzania i procesów w Niemczech. Skorzystaj z naszej światowej reputacji, aby odnieść sukces. Wydajemy uznawane na całym świecie certyfikaty na podstawie akredytowanych procedur. Przez prawie 100 dni w roku w samych Niemczech poddajemy się inspekcjom i audytom świadków przeprowadzanym przez niemiecką jednostkę akredytującą (DAkkS) i innych dostawców systemów.

Nasi doświadczeni w branży audytorzy zawsze przeprowadzają audyty w sposób bezstronny, niezależny i właściwy. Nasze roszczenie zaczyna się tam, gdzie kończą się listy kontrolne audytu. Zaufaj nam na słowo.

Zaufanie i wiedza

Nasze teksty i broszury są pisane wyłącznie przez naszych ekspertów ds. standardów lub wieloletnich audytorów. Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące treści lub naszych usług, czekamy na kontakt.