Gıda Endüstrisinde Öne Çıkan Geri Çağırma Vakaları

İÇERİK

• Giriş
• En yaygın ürün geri çağırma nedenleri
• Türkiye özelinde geri çağırma vakaları
• Geri çağırmalar ne kadar verimli?
• BRCGS Food sertifikası kuruluşunuzu nasıl destekliyor?
• BRCGS Food geri çağırma prosedürü
• DQS sizin için neler yapabilir?

Bu rapor, hem üreticileri hem de tüketicileri doğrudan ilgilendiren önemli bulgular içeriyor. Küresel çapta inceleme, araştırma ve anketlere dayanan bu rapor, gıda güvenliği alanındaki yeni trendler, tüketici beklentileri, kontaminasyon türleri, geri çağırma vakaları ve gıda kaynaklı salgın hastalıklar hakkında detaylı analizler sunuyor.

En yaygın ürün geri çağırma nedenleri

BRCGS raporuna göre 2025 yılı içerisinde en yaygın ürün geri çağırma nedenleri şu şekilde sıralandı:

• Mikrobiyolojik Kontaminasyon:
  Listeria monocytogenes, Salmonella, Pseudomonas aeruginosa, Hepatit A virüsü
• Alerjen Kaynaklı Geri Çağırmalar:
  Süt, yumurta, kuruyemişler, kereviz, hardal, susam, yer fıstığı, kükürt dioksit ve çoklu alerjen kombinasyonları.
• Fiziksel Kontaminasyon:
  Ürün içinde cam, metal ya da plastik gibi yabancı maddelerin bulunması.
• Kimyasal Kontaminasyon:
  Aflatoksin ve okratoksin A gibi doğal toksinler, pestisit kalıntıları, ambalajdan bulaşan PFOA/PFDA gibi maddeler, ağır metaller (kurşun, kadmiyum) ve hatta alkol.

Bu tür geri çağırma vakaları sadece tüketici sağlığını değil, markaların itibarını ve mali sürdürülebilirliğini de tehdit ediyor. Geri çağırma operasyonlarının etkili bir şekilde yürütülebilmesi, bu risklerin en aza indirilmesinde kritik öneme sahip.

Türkiye özelinde geri çağırma vakaları

Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı, son yıllarda hem ithal hem yerli gıda ürünleri üzerinde daha yoğun denetimler gerçekleştirmekte. 2025’in ilk yarısında özellikle süt ürünlerinde listeria tespiti, kuruyemişlerde aflatoksin limit aşımları ve paketli gıdalarda yanlış alerjen etiketlemesi nedeniyle çok sayıda ürün piyasadan toplatıldı.

Bu durum, sadece yasal düzenlemelere uyumu değil, aynı zamanda proaktif bir gıda güvenliği yönetim sisteminin önemini de ortaya koyuyor.

Geri çağırmalar ne kadar verimli?

Gıda ürünlerinde yapılan geri çağırma duyurularının etkinliği, genellikle ürünlerin piyasaya dağılım hacmi ve izlenebilirlik sistemlerinin kalitesine bağlı. BRCGS raporuna göre, çoğu üretici geri çağırma sürecinde etkilenen tüketicilerin sadece %35-55’ine etkin bir şekilde ulaşabiliyor. Bu oran, doğrudan marka güveni ile ilişkilendiriliyor.

İzlenebilirlik zayıfsa, geri çağırma operasyonları sınırlı kalıyor ve riskli ürünlerin önemli bir kısmı tüketilmeye devam edilebiliyor.

Etkin bir geri çağırma; şeffaflık, sorumluluk, tüketici sağlığını önemseme gibi değerlerle marka güvenini pekiştirirken, zayıf geri çağırma tüketicilerin kendilerini yalnız ve risk altında hissetmesine sebep olarak marka güvenini zedeliyor.

BRCGS Food sertifikası ile riski azaltın

BRCGS Food standardı, dünya çapında tanınan en yaygın gıda güvenliği standartlarından biridir ve kuruluşların riskleri önceden tespit edebilecek sistemler kurmalarını sağlar.

Bazı avantajlar:

• Kritik kontrol noktalarının sistematik olarak izlenmesini sağlar
• Geri çağırma senaryoları test edilir ve önceden tatbikatla denenir
• Alerjen yönetimi, hijyen kontrolleri ve ambalaj güvenliği gibi alanlarda sıkı bir çerçeve sunar
• Tedarik zinciri yönetimini iyileştirerek dış kaynaklı kontaminasyon risklerini azaltır

BRCGS Food geri çağırma prosedürü

BRCGS Food standardına göre, aşağıdaki unsurları içeren yazılı bir geri çağırma prosedürü oluşturulmalıdır:

• Yetkilendirme: Geri çağırma ekibinin tanımlanması ve sorumlulukları
• Senaryo Bazlı Tatbikatlar: En az yılda bir kez geri çağırma tatbikatı yapılması
• İzlenebilirlik Sistemi: Ürünlerin hızlıca tespit edilebilmesi için lot bazlı izleme
• İletişim Planı: Tüketici, kamu kurumları ve tedarikçilerle koordineli iletişim
• Kayıt Tutma: Tüm adımların kayıt altına alınması ve şeffaflık

Böylece kriz anında hızlı ve etkili hareket edebilmenin temellerini oluşturur.

DQS sizin için neler yapabilir?

Gıda sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar için geri çağırma risklerini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmayabilir. Ancak bu riskleri öngörmek, azaltmak ve etkin bir şekilde yönetebilmek mümkündür.

BRCGS Food denetimleri sayesinde müşterilerimizin ürün güvenliğini proaktif bir yaklaşımla sağlamasına, marka itibarını korumasına ve küresel pazarlarda sürdürülebilir büyüme elde etmesine destek oluyoruz.

*BRCGS endüstri raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz: Industry update – Food safety developments, recalls and incidents (July 2025) | BRCGS