Yeni AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü Hakkında Bilmeniz Gerekenler

AB pazarına ambalaj ya da ambalajlı ürün sunan işletmeler için 2026, ambalaj mevzuatında önemli bir eşik oldu. (EU) 2025/40 sayılı Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR) 12 Ağustos 2026'da uygulanmaya başladı. Ondan kısa süre önce, 20 Temmuz 2026'da, gıdayla temas eden malzemelerde Bisfenol A (BPA) yasağı devreye girdi.

Bu yazıda önce düzenlemelerin temel şartlarını ve tarihlerini özetliyoruz. Ardından bu mevzuatların BRCGS Packaging Materials ve BRCGS Food Safety sertifikalı kuruluşlar için ne anlama geldiğini ayrı ayrı ele alıyoruz.

Temel bilgiler: PPWR nedir ve ne gerektiriyor?

PPWR, 94/62/EC sayılı Ambalaj Direktifi'nin yerini alıyor. Bir tüzük olduğu için ulusal mevzuata aktarılması gerekmiyor; tüm üye devletlerde doğrudan uygulanıyor. Malzemesi ve menşei ne olursa olsun AB pazarına arz edilen tüm ambalajları kapsıyor. Yükümlülükler üreticiden ithalatçıya ve dağıtıcıya kadar tedarik zincirinin tamamına yayılıyor.

Gıda ambalajında PFAS sınırları

PFAS (“kalıcı kimyasallar”), yağa ve neme karşı direnç sağlamak için kullanılıyor. 12 Ağustos 2026'dan itibaren gıdayla temas eden ambalajlarda şu eşikler aşılamıyor:

Toplam flor 50 mg/kg'ı aşarsa, üretici veya ithalatçının bu florun PFAS kaynaklı olmadığını teknik dokümantasyonla göstermesi gerekiyor. Sınırlar, bu tarihten önce üretilmiş olsa bile 12 Ağustos 2026'dan sonra piyasaya arz edilen ambalajları kapsıyor. Ayrıca REACH kapsamında PFHxA için gıdayla temas eden kağıt ve kartonda kısıtlama 10 Ekim 2026'dan beri geçerli.

Paralel düzenleme: BPA yasağı

PPWR'nin yanı sıra (EU) 2024/3190 sayılı Yönetmelik, BPA'nın gıdayla temas eden belirli malzemelerde kullanımını yasaklıyor. Yasak plastikleri, silikon ve kauçukları, vernik ve kaplamaları (örneğin konserve kutularının iç yüzeyi), matbaa mürekkeplerini, yapıştırıcıları ve iyon değiştirici reçineleri kapsıyor. Tehlikeli olarak sınıflandırılan diğer bisfenoller de ancak izin alınırsa kullanılabiliyor.

Önemli tarihler

BRCGS Packaging Materials sertifikalı kuruluşlar için ne anlama geliyor?

PPWR ile BRCGS Packaging Materials birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar. PPWR, AB pazarına giren ambalajın ürün olarak uyması gereken yasal şartları belirler. BRCGS Packaging Materials ise ambalaj üreticisinin ürün güvenliğini, kaliteyi ve yasal uygunluğu tesis ve süreç düzeyinde nasıl yönettiğini denetleyen, GFSI tanınırlığına sahip gönüllü bir sertifikasyon standardıdır. Bu yönüyle BRCGS Packaging Materials, PPWR uyumunu sistematik olarak yönetmek ve kanıtlamak için güçlü bir altyapı sunar.

Bilmenizde fayda var

• Zorunlu / gönüllü: PPWR yasal bir yükümlülüktür. BRCGS Packaging Materials sertifikası ise müşteri ve perakendeci beklentisinden doğan gönüllü bir güvencedir.
• Sertifika, uygunluk beyanının yerini tutmaz: BRCGS Packaging Materials sertifikası, tesisin BRCGS PM gerekliliklerini karşılayan bir sisteme sahip olduğunu gösterir. PPWR uyumu ise teknik dosya ve AB Uygunluk Beyanı ile kanıtlanır.
• Döngüsel ekonomi boyutu: Minimizasyon, yeniden kullanım ve geri dönüşüm hedefleri gibi PPWR alanlarının BRCGS PM'de henüz doğrudan bir karşılığı bulunmamaktadır.

BRCGS Packaging Materials sertifikalı bir üreticide risk değerlendirmesi, mevzuat takibi, spesifikasyon, izlenebilirlik ve iddia doğrulama süreçleri zaten mevcut. PPWR, bu süreçlerin içeriğini hangi maddeler, hangi kanıtlar ve hangi tarihler açısından genişletiyor. Denetimlerde de PPWR'nin, tesisin yasal uygunluk sisteminde ele alınması beklenen bir mevzuat olarak gündeme gelmesi muhtemel.

BRCGS Food Safety sertifikalı kuruluşlar için ne anlama geliyor?

Bu düzenlemeler ilk bakışta ambalaj üreticilerini ilgilendiriyor gibi görünebilir. Ancak ürünü AB pazarına süren taraf gıda üreticisi olduğu için uyum sorumluluğu tedarik zinciri boyunca BRCGS Food sertifikalı kuruluşlara da uzanıyor.

BPA açısından: Uygunluk beyanı artık nihai ürünü, yani ambalajlanmış gıdayı da kapsıyor. Beyanda kullanılan bisfenollerin listesi ve 2024/3190 ile 1935/2004 sayılı yönetmeliklere uygunluk teyidi yer almalı. Konserve, metal kapaklı kavanoz (kapak contası ve kaplaması) veya polikarbonat ekipman kullanan işletmeler için tedarikçi belgelerinin güncelliği kritik.

PFAS açısından: En çok risk taşıyan ambalajlar şunlar:

• Kağıt ve karton ambalajlar (fırın ürünleri, hazır yemek, fast food)
• Yağ geçirmez kağıtlar ve mikrodalga patlamış mısır torbaları
• Kalıplanmış elyaf (molded fibre) kaplar

BRCGS Food Safety Versiyon 9 gereksinimleri ile bağlantısı

BRCGS Food Safety Versiyon 9, ürünün satıldığı ülkenin mevzuatına uygunluğu temel bir beklenti olarak ele alıyor. Yeni AB kuralları, standardın mevcut şartları üzerinden denetimlere doğrudan yansıyor:

Denetimlerde bu kapsamda örneğin şu sorular gündeme gelebilir:

• Ambalaj tedarikçilerinden alınan uygunluk beyanları 2024/3190 ve PPWR'ye atıf yapıyor mu?
• Beyanlar AB'ye ihraç edilen ürünlerin ambalajlarının tamamını kapsıyor mu?
• Mevzuat takibi süreci bu değişiklikleri zamanında tespit etmiş mi?
• Geçiş dönemindeki eski ambalaj stoğu nasıl yönetiliyor?

Bu şartların yorumlanmasında belirleyici olan; BRCGS Food Safety Versiyon 9'un resmi standart metni, yorum kılavuzu ve 10 Ağustos 2026'dan beri geçerli olan F926 sayılı pozisyon beyanıdır.

Sonuç: Ambalaj artık uyumun merkezinde

PPWR ve BPA düzenlemeleri, ambalajı bir satın alma kalemi olmaktan çıkarıp ürün güvenliği ve yasal uygunluğun merkezine taşıyor. Ambalaj üreticisi için bu, teknik dosya ve uygunluk beyanını destekleyen süreçler anlamına geliyor. Gıda üreticisi için ise tedarikçi dökümanlarının, spesifikasyonların ve mevzuat takibinin güncelliği anlamına geliyor.